Coed Dyffryn Penllergaer

Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Penllergare Valley Woods
Nodweddion allweddol... rhaeadrau, llwybrau cerdded yn y dyffryn, gardd gudd sy’n cael ei datguddio, grisiau carreg, caffi newydd, arsyllfa, blodau yn y gwanwyn

Mae gardd gudd mewn dyffryn yn Abertawe sydd ag iddi naws ‘ymyl anialdir’ ar fin ailddeffro i fywyd newydd.

Efallai y gwnewch fwynhau’r rhain hefyd...

Tŷ a Pharc Gwledig Bryngarw

Mwynhewch yr awyr agored ar hyd llwybrau coetir. Gallwch gerdded am filltiroedd yma, ychydig eiliadau o’r M4, drwy goetir sy’n llawn bywyd gwyllt a thawelwch.

Parc Cwmdoncyn

Efallai ei fod yn ymddangos fel parc cyffredin mewn maestref ddymunol yn Abertawe, ond cafodd Dylan Thomas, bardd modern mwyaf Cymru, ei ysbrydoli gan y parc hwn.

Rhyfeddodau’r Dŵr

Mae digonedd o ddŵr yng ngerddi De a Gorllewin Cymru. Efallai y bydd yn gorwedd mewn pyllau gloyw, yn rhuthro dros raeadrau, neu’n crychdonni ar hyd nentydd, ond bydd bob amser yn rhoi golwg unigryw i bob gardd.

Mae llawer yn digwydd yma. Yn ogystal â llwybrau cerdded iachus ar hyd dyffryn ‘ymyl anialdir’ sy’n 250 erw o ran maint gydag afon fyrlymus Llan fel asgwrn cefn iddo, mae llwybrau a fu ar goll o dan dyfiant wedi’u hadfer, ynghyd â gardd deras 150 mlwydd oed yn yr arddull ‘Pictiwrésg’ a fu’n segur ers blynyddoedd maith. Hefyd, mae arsyllfa lle tynnwyd un o’r ffotograffau cynharaf o’r lleuad, rhaeadr gyda thair rhaeadr lle mae eogiaid a brithylliaid yn ceisio llamu i fyny yn yr hydref, a llyn anferth sy’n cael ei garthu a’i adfywio – dyma ddigon o resymau i ddychwelyd dro ar ôl tro i’r dyffryn hwn. Yn y gwanwyn mae toreth o glychau’r gog ac yn yr hydref mae’r coed egsotig dros ben yn troi’n lliwiau godidog. Mae rhywbeth ar gyfer pob tymor, ac mae’n hafan i fywyd gwyllt. 
 
Bonws i ymwelwyr yw’r siop goffi newydd sy’n cael ei rhedeg gan wirfoddolwyr lleol cyfeillgar. Yn ogystal, gyda mynediad cyflym o’r M4, mae mor hawdd dod yn rhan o un o brosiectau adfer mwyaf cyffrous De Cymru.

Harddwch Cwsg yn Deffro

Rhowch y man hwn ar eich rhestr o leoedd na ddylid eu hesgeuluso. Dyma stori dylwyth teg wirioneddol. Mae gardd mewn dyffryn yn Ne Cymru, a fu’n gudd ers 150 o flynyddoedd, yn cael ei datguddio’n ofalus. Crëwyd yr ardd yn y cyfnod Fictoraidd cynnar ym Mhenllergaer ar gyrion gogleddol Abertawe i arddangos cyfoeth y perchennog, John Dillwyn Llewelyn. Gwariwyd yn ddiarbed. Ym 1832, dechreuodd waith ar ffordd newydd 1.5 milltir o hyd o Felin Cadle, ac ym 1836 gwnaethpwyd newidiadau helaeth i’r tŷ yn yr arddull Clasurol, ac ychwanegwyd ystafell haul. Wedyn aeth ati i weithio ar y dirwedd, gan gerfio teras a oedd yn mynd i lawr at ddyffryn yr Afon Llan yn yr arddull Rhamantaidd ‘Pictiwrésg’ ffasiynol. Adeiladwyd argae ar yr afon a chrëwyd cyfres o lynnoedd gyda thai cychod, a gan ddefnyddio creigiau anferth, adeiladwyd tair rhaeadr ddramatig.
 
Ond daeth tro ar fyd ac aeth yr ardd dirlun ddarluniadwy hon yn wyllt a diffaith, a chafodd y tŷ ei ddymchwel; ond nawr, gyda help cyllid gan Un Ardd Hanesyddol, mae’r ansoddau rhamantus yn cael eu hadfywio, a’u hagor i’r cyhoedd; mae’r llynnoedd yn cael eu hadfywio, ac mae crefftwaith cain y terasau carreg yn cael ei ddatguddio. Mae’n bosibl na fydd un ymweliad yn ddigon, oherwydd bod y darlun yn newid o wythnos i wythnos wrth i’r ardd ddeffro o’i thrwmgwsg. 
 
Antur Hanes Naturiol
Fel llawer o fonedd Oes Fictoria, roedd hanes naturiol a gwyddoniaeth wrth fodd John Dillwyn Llewelyn, a daeth yn ffotograffydd arloesol. Mae cyfoeth o ddelweddau cyfoes yn dwyn i gof y ddelwedd ramantus o Goedwig Cwm Penllergaer, ac mae’n cynnig cyfeirnod cyfoethog ar gyfer adfywiad presennol yr ardd fel rhywle cyfareddol o amrywiol hwyliau a lle cewch brofiad o natur gyda’r holl synhwyrau. Yn ddwfn yn y goedwig, mae synau adar -  cigfrain, sgrech y coed ac eurbincod - yn eich tynnu’n agosach i’w byd cudd, tra bod bwtsias y gog y gwanwyn, cennin pedr gwyllt a rhododendronau’n codi calon. Bydd gweld eog yn llamu yn mynd â’ch anadl. Mae natur gwyllt, anffurfiol, os nad gothig, i’w weld mewn cyfres o olygfeydd, gan eich tywys yn ôl i oes aur hanesyddol Penllergaer ac ymlaen i’w dyfodol llewyrchus.
 

Oriau agor

Bob diwrnod
Siop goffi: yn ddyddiol

Mynediad

Am ddim

Parcio

20c/awr, £2.00 hyd at 4 awr

Manylion cyswllt

Coed Dyffryn Penllergaer
Heol Llangyfelach
Penllergaer
Abertawe
SA4 9GJ
01792 344224
www.penllergare.org

Cyfleusterau

CafeWCDisabled WCShopDog friendly

Gwrandewch ar ein Podlediad neu ei lawrlwytho